Wie dit jaar overweegt een elektrische auto te kopen, leasen of blijven rijden, krijgt te maken met een ander speelveld dan een jaar geleden. De overheid heeft het mes in bijna alle voordelen gezet. De SEBA en SEPP subsidies zijn geschrapt, de MRB-korting is meer dan gehalveerd en de bijtelling stijgt stapsgewijs door.
Het resultaat zie je terug in de showrooms. In januari werden er fors minder auto's verkocht dan begin 2025, en bij elektrische modellen is de daling extra groot. Tegelijk waarschuwen fabrikanten dat ze in 2026 juist minder ruimte hebben voor kortingen omdat hun Europese CO2-verplichtingen doorlopen. Je betaalt, met andere woorden, de rekening van een beleid dat nog niet is uitgekristalliseerd.
Wat je per januari concreet anders merkt
De twee grootste veranderingen raken je direct in de portemonnee. De bijtelling voor een nieuwe zakelijke EV gaat naar 18% over de eerste 30.000 euro cataloguswaarde, en 22% over alles daarboven. Voor een auto van 50.000 euro betekent dat je over 20.000 euro nu het volledige tarief betaalt. In 2027 schuift die eerste schijf door naar 20%, en in 2028 verdwijnt de korting helemaal.
De motorrijtuigenbelasting krimpt nog sterker. Waar je in 2025 nog 75% korting op de MRB kreeg, is dat dit jaar nog maar 30%. Reken voor een gemiddelde middenklasse EV op honderden euro's extra per jaar. Die 30% blijft tot 2028 staan, daarna zakt het verder tot elektrische auto's in 2030 exact hetzelfde tarief betalen als een benzineauto van hetzelfde gewicht. En gewicht is nou net waar EV's niet in uitblinken.
Eén lichtpuntje: de 60-maanden regel blijft gelden. Wie dit jaar nog instapt voor het verhoogde maar lagere 2026-tarief, zit daar vijf jaar aan vast. Dat kan later voordelig zijn als de tarieven verder oplopen.
De plug-in hybride werd in één keer onaantrekkelijk
Nog ingrijpender is wat er met stekkerhybrides gebeurt. Het fiscale voordeel op de MRB is per 1 januari compleet verdwenen. Rijd je in een PHEV, dan betaal je nu hetzelfde als iemand met een puur benzineauto. Voor veel leasegangers die in 2023 of 2024 enthousiast voor een hybride kozen vanwege het belastingvoordeel, loopt hun contract nu tegen een andere werkelijkheid aan.
De timing is pijnlijk. Juist nu veel fabrikanten hun plug-in aanbod uitbreiden, zijn ze voor de Nederlandse markt minder aantrekkelijk. Dealers melden dat klanten die eerst naar een PHEV keken, vaker weer naar een alternatieve aandrijflijn of gewoon een efficiënte benzineauto kijken.
Waarom de subsidies verdwenen
De keuze van het kabinet volgt een simpele rekensom. De SEPP-subsidie voor particulieren en de SEBA voor bestelbussen kostten samen honderden miljoenen per jaar. Tegelijk groeide het EV-aandeel op de nieuwverkopen in 2025 tot ruim 40%, waardoor de vraag vanzelf ontstond of subsidie nog nodig was. Politiek Den Haag concludeerde van niet, mede onder druk van de begroting.
Maar het gevolg is dat Nederland, dat jarenlang voorop liep in Europa met elektrisch rijden, de koppositie snel verliest. In het Belastingplan 2026 bleef de bijtellingskorting alleen overeind na een amendement van ChristenUnie en D66. Zonder die politieke ingreep was 2026 nog duurder geworden. Dat geeft aan hoe wankel de steun voor elektrisch rijden in Den Haag inmiddels is.
De verkoopcijfers bevestigen de terugslag
In de eerste maand van dit jaar werden ruim 10% minder personenauto's verkocht dan in januari 2025. Binnen dat totaal kromp het aandeel volledig elektrisch met een nog groter percentage. De markt anticipeerde op de belastingwijzigingen door veel aankopen naar december 2025 te verschuiven, waardoor de start van dit jaar extra kaal oogt.
Het CBS meldde wel dat het totale EV-wagenpark aan het begin van 2026 nog steeds met 22% groeide tot bijna 700.000 stuks. Dat klinkt sterk, maar reflecteert vooral de massale aanschaf in eind 2025. De instroom van dit jaar kleurt heel anders. Merken als Tesla, Volvo en Kia melden in Nederland de scherpste volumedalingen sinds jaren.
Interessant is wel dat betaalbare nieuwkomers tegen de stroom in zwemmen. Modellen zoals de Cupra Raval en de Renault Twingo E-Tech mikken op de sub-25.000-euro-klasse. Daar groeit de vraag juist, omdat de hogere MRB in absolute euro's beter te dragen is bij een lichtere auto.
Wat je nu slim kunt doen
Drie dingen zijn het overwegen waard. Kijk ten eerste goed naar het gewicht van de auto als je gaat vergelijken. Onder de 2.500 kilo valt de MRB-stijging in 2030 nog te overzien, daarboven loopt het hard op. Voor veel grote SUV's van merken als BMW, Mercedes en Audi betekent dat een aanzienlijke rekening, zeker bij de tweede eigenaar.
Houd daarnaast rekening met de restwaarde. Analyses van ANWB en Bovag laten zien dat de tweedehandsmarkt voor EV's onder druk staat. Kopers zijn huiverig voor accu-slijtage en voor onzekere gebruikskosten na 2028. Wie een auto leaset, is hiervoor minder kwetsbaar, wie privé koopt voelt dit direct in de inruilwaarde.
Bekijk ten slotte of een EV echt het meest past bij jouw jaarkilometers. De breakeven verschuift. Waar elektrisch tot vorig jaar al vanaf 15.000 km per jaar aantrekkelijk was, ligt dat punt door de MRB en verdwenen subsidies nu eerder rond 20.000 km. Minder rijd je? Dan is een zuinige benzine- of mild-hybride auto in totale kosten vaak goedkoper. Zie ook onze gids voor de echte milieu-impact van EV's, want goedkoop en groen zijn niet automatisch hetzelfde.
Dit betekent de ommezwaai voor de EV-markt
Nederland is van koploper naar middenmoter gezakt in één beleidsjaar. Dat heeft gevolgen die verder reiken dan de showroom. Laadpaalbouwers zien hun businesscase onder druk komen, fabrikanten houden nieuwe modellen vast voor landen met stabieler beleid en bedrijven die hun wagenpark wilden elektrificeren rekenen terug.
Toch is het te vroeg voor doemdenken. De technologie wordt goedkoper, de actieradius groeit en de Chinese prijsconcurrentie zet Europese fabrikanten onder druk om lagere instapmodellen te lanceren. Wie niet op korte termijn hoeft te beslissen, doet er verstandig aan 2026 aan te zien. Wie wél koopt, kan door slimme timing en modelkeuze veel van de hogere lasten alsnog opvangen. Maar de tijd dat elektrisch rijden vanzelfsprekend het voordeligste was, is voorbij.